Hypothekentaal: eigenwoningforfait

Toen ik vorige week de werking van bruto en netto maandlasten uitlegde noemde ik al het eigenwoningforfait. Dit verdient wel iets meer uitleg. Het eigenwoningforfait is de opvolger van het aloude huurwaardeforfait. Er is qua inhoud niets veranderd, alleen de naam. Maar wat is het dan?

In de jaren negentig bedacht men in Den Haag dat iemand die een eigen woning bezit, deze ook zou kunnen verhuren. Bij verhuur zou men inkomen genereren en daarover zou men dan belasting moeten betalen. Het feit dat men zelf in de woning woonde en deze helemaal niet verhuurde deed niet ter zake: wie een eigen woning had kreeg een fiscale bijtelling bij het inkomen.

Het kan ook anders uitgelegd worden. Wie een eigen woning heeft hoeft geen huis te huren. Daarmee spaart men geld uit en daarover moet men belasting betalen. Sinds de naamswijziging naar eigenwoningforfait is de uitleg dat je met een eigen woning belasting moet betalen omdat je woongenot hebt én omdat je gebruik kunt maken van de fiscale aftrek van hypotheekrente en -kosten.

De hoogte van de bijtelling is afhankelijk van de waarde van de woning. Omdat de overheid voor andere doeleinden (onroerende zaakbelasting) al een waarde vaststelde, namen ze deze (WOZ-waarde) over bij het bepalen van het huurwaardeforfait.

Na het toevoegen van het eigenwoningforfait kun je dus de betaalde hypotheekrente en -kosten van je inkomen aftrekken. En er is vrij recent een regeling (Wet Hillen) ingesteld dat je nooit een positieve uitkomst kunt hebben. Hier vertel ik een andere keer meer over.

Lees ook:Ff uitleggen: eigenwoningforfait
Lees ook:Hypothekentaal: bruto en netto maandlasten
Lees ook:Lagere hypotheekrenteaftrek voor dure woningen
Lees ook:Spaarhypotheek? Of andere aflospolis? Even opletten!
Lees ook:Hypotheek stiekem duurder

4 reacties op “Hypothekentaal: eigenwoningforfait

  1. Han Kogels

    De voor eigen gebruik bestemde woning is primair een consumptiegoed. Als men de woning huurt, betaalt men daarvoor huur aan de eigenaar. Als men de woning koop, betaalt men de koopprijs aan de bouwer of aan de vorige eigenaar. Het door de wetgever genoemde argument dat de eigenaar van de door hem bewoonde woning een fictieve inkomensbijtelling voor de IB opgelegd krijgt omdat hij geen huur zou betalen snijdt dus geen hout (dat ligt anders bij de fictieve inkomensbijtelling van een bepaald percentage van de cataloguswaarde van de lease-auto, waar de berijder inderdaad een besparing heeft op zijn uitgaven, omdat hij met zijn lease-auto meer dan 500 privékilometers rijdt).
    Het huurwaardeforfait (later eigenwoningforfait) heeft eigenlijk een andere achtergrond. De wetgever wilde het eigenwoningbezit stimuleren door de eigenwoningbezitter toe te staan dat de door hem betaalde rente op de lening voor de eigen woning aftrekbaar is van zijn belastbaar inkomen. Daartoe moest eerst een belastbare inkomensbron worden “bedacht” en dat werd het huurwaardeforfait (later eigenwoningforfait). Die feitelijke directe koppeling met de hypotheekrente is pas duidelijk zichtbaar geworden sinds de wet Hillen: als er geen hypotheekrente verschuldigd is, wordt het eigenwoningforfait nul.

    Overigens valt niet te ontkennen dat de eigen woning niet alleen een consumptief karakter, maar ook een vermogenskarakter heeft. Maar dan is er bij de eigen woning toch duidelijke sprake van een sterk gebonden vermogen, dat pas vrij komt bij verkoop (einde bewoning) en tot dat moment niet in box 3 van de IB wordt belast. Gaat de verkoper daarna huren, dan valt zijn op het vorige huis gerealiseerde eigen vermogen wel in box 3 van de IB. Koopt hij opnieuw een eigen woning, dan wordt in de bijleenregeling voor de nieuwe woning de renteaftrek beperkt in relatie tot het op de oude woning gerealiseerde (en in zijn nieuwe woning gebonden) eigen vermogen.

    Han Kogels,
    hoogleraar Europees belastingrecht, Erasmus Universiteit Rotterdam

      /   Beantwoorden  / 
    1. Piotr Gibas

      O ja, natuurlijk! nu snap ik het. Dus eigenwoningforfait is bedacht om eigenwoningbezit te stimuleeren daardoor moeten mensen nog extra belasting betalen! als het zo stimuleerend werkt dan waroom isíe slechts 0.55%? maak hem 10%! Inderdaad! weet ik niet wie heeft zo´n onzin bedacht.Straks gaan we een belasting betalen voor geen auto te bezitten.Dat bespaart veel geld,toch!?

        /   Beantwoorden  / 
      1. Robert Fransdonk

        Ja, jij begrijpt het helemaal! Volgend jaar komt ook de ‘autoverhuurforfait’. Belasting van het fictieve inkomen wat je met je auto had kunnen verdienen als je die had verhuurd aan een steenrijke arabier. Ze doelen op zo’n 10% van de dagwaarde van de auto op jaarbasis.

        Nu even serieus, de echt reden is als volgt:

        Nederland introduceerde de hypotheekrenteaftrek om eigenwoning bezit te bevorderen. Goed idee, maar slechte uitvoering (scheve wet #1). Na een aantal jaren kwam een regering die deze wet eigenlijk wilde afschaffen, maar dit stuitte op teveel verzet. Daarom werd scheve wet #2 geintroduceerd met een uitleg die door niemand werd begrepen, maar daarom ook op minder verzet stootte.
        Behalve… door de echte invloedrijke (en steenrijke) lobbyisten die ervoor zorgden dat mensen met belachelijk dure huizen er relatief weinig last van hadden (scheve wet #3: maximum huurwaardeforfait bijtelling)

        Gelukkig is scheve wet #3 opgedoekt in 2009.

        Samenvatting: Eigenwoningforfait is gewoon een inperking van de hypotheekrenteaftrek regeling.

          /   Beantwoorden  / 
  2. Anneke Ranzato (redactie)

    Han, een hele prettig aanvulling op mijn verhaal, bedankt daarvoor!

      /   Beantwoorden  / 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.